Long Play

VIOLIN CONCERTO CỦA BRAHMS VÀ CHRISTIAN FERRAS

(21:37 | 11/04/2017) Xem: 2120
Violin Concerto in D major của Johannes Brahms là một trong các tác phẩm nhạc đàn nổi tiếng nhất của âm nhạc cổ điển (thuộc về thời kỳ Lãng mạn). Christian Ferras là nghệ sĩ violin xuất sắc của thế kỷ 20 nhưng rất tiếc là ông đoản mệnh.




Violin Concerto của Brahms


Violin Concerto in D major, Op.77 của Johannes Brahms được viết vào năm 1878 dành tặng người bạn là nghệ sĩ violin Joseph Joachim. Theo Joachim, bản concerto này là một trong 4 bản concerto xuất sắc nhất của Đức. “Người Đức có 4 bản concerto cho violin. Vĩ đại nhất và cương quyết nhất là bản của Beethoven. Bản của Brahms ganh đua với bản đó về sự nghiêm trang. Giàu cảm xúc và có sức quyến rũ nhất là bản được viết bởi Max Bruch. Nội tâm nhất, viên ngọc của trái tim, là bản của Mendelssohn” – Joachim nói. Violin Concerto của Brahms được biểu diễn lần đầu tại Leipzig vào ngày 1/1/1879 với phần độc tấu do chính Joachim thể hiện. Trong buổi hòa nhạc hôm đó, Joachim bắt đầu bằng bản Violin Concerto của Beethoven và kết thúc bằng Violin Concerto của Brahms. Violin Concerto của Brahms dành cho: Violin solo, Flute, Oboe, Clarinet, Bassoon, Kèn horn Pháp D, E và F, 2 trumpet D, Timpani, Dàn dây. Theo truyền thống nhạc cổ điển, Violin Concerto của Brahms có 3 chương nhanh - chậm - nhanh. Brahms đã viết nó với một lối phô diễn hiếm thấy, thể hiện sự phi thường khi biến nó thành mang chất trữ tình.



Chương 1: Allegro non troppo

Chương này được viết ở D major. Đây là chương nhạc dài nhất của bản concerto với thời gian nhạc chạy hơn 20 phút. Chương nhạc này được khơi dậy theo cách đặc trưng của Brahms: Lúc đầu bí ẩn, sau đó, chủ đề dần được mở toang ra với một niềm hứng khởi. Rồi nó diễn ra theo khuôn mẫu ấy một lần nữa, chỉ có chủ đề tiếp theo được mở ra với những nốt nhạc nghe khá khủng khiếp. Người độc tấu bắt đầu phần biểu diễn của mình với tiếng đệm rất nặng nề của cello, rồi cả người độc tấu và dàn nhạc giao hưởng hiền dịu trở lại. Cảm xúc ở nhiều thời điểm không bùng lên mạnh mẽ (chỉ có một vài đoạn ở giữa thể hiện điều ngược lại và thường những đoạn này thường chỉ diễn tả lại những chủ đề đầu tiên của chương nhạc) mà thể hiện kín đáo. Điều này phổ biến trong nhiều tác phẩm của Brahms và nó thể hiện được con người của ông: sống nội tâm, thường không phù hợp với đám đông. Có thể thấy một đặc điểm tiêu biểu cho phong cách lãng mạn trong độc tấu của bản concerto của Brahms, đó là: thay vì phụ thuộc vào chủ đề mà dàn nhạc trình bày như trong các tác phẩm thời kỳ Cổ điển thì người độc tấu ở đây có phần tự do hơn, thậm chí còn vạch ra chủ đề cho dàn nhạc biểu diễn. Cái kết của chương 1 cũng rất đặc trưng cho thời kỳ âm nhạc Lãng mạn: người độc tấu thể hiện các tiết tấu nhanh như tóm tắt lại những gì đã thể hiện và dàn nhạc kết thúc dài hơn so với phong cách của thời kỳ trước.

Chương 2: Adagio

Chương này viết ở cung F major. Tuy viết ở F major nhưng chương nhạc cũng không khỏi khiến người nghe liên tưởng chút ít đến những thứ khủng khiếp trong các bản giao hưởng của Brahms. Tuy không kinh hoàng như trong các bản giao hưởng, những nốt nhạc ở bản concerto gợi ra những điều không vui. Cảm xúc ở đây réo rắt trong tiếng violin solo, đầy nỗi lo âu và cũng khá ảm đạm. Chỉ có phần đầu còn có vẻ bình yên, êm đềm, còn lại thì là những cảm xúc trên. Nó cứ ngấm ngầm diễn ra, chỉ trực dâng lên. Và sự bình yên, êm đềm chỉ trở lại vào cuối chương.



Chương 3: Allegro giocoso, ma non troppo vivace – Poco più presto.

Chương 3 viết ở D major. Không giống như 2 chương trước, dàn nhạc là người bắt đầu câu chuyện, cả người độc tấu và dàn nhạc cùng bắt đầu đề tài. Chương 3 thể hiện một niềm phấn chấn. Những giai điệu mở đầu được dàn nhạc nhắc lại vài lần. Nó cũng chứa đựng cả tầm vóc và tính chất của giao hưởng của Brahms. Cái cách kết thúc chương 3 cũng khá giống chương 1, ngoài ra ta cũng thấy phảng phất phong cách Beethoven (người có ảnh hưởng đến Brahms).

Violinist Christian Ferras (1933 – 1982)

Christian Ferras sinh ngày 17/6/1933 tại Le Touquet, Pas-de-Calais, Pháp và là nghệ sĩ violin xuất sắc. Ông học Nhạc viện Nice (Nice Conservatory) với thầy Charles Bistezi, học tư với thầy Boris Kamensky và học Nhạc viện Paris (Paris Conservatory) với thầy Joseph Kalve. Ferras tốt nghiệp xuất sắc Nhạc viện Paris năm 1946  với hai chuyên ngành biểu diễn violin và nhạc thính phòng, lần đầu tiên biểu diễn ở Paris và nhanh chóng trở thành học trò cưng của George  Enescu.

Hai năm sau, Ferras chiến thắng tại cuộc thi quốc tế ở Scheveningen (mà Yehudi Menuhin có trong thành phần giám khảo) và một năm sau đó Ferras giành giải nhì cuộc thi violin Jacques Thibaud (cuộc thi năm đó không có giải nhất).



Ferras nhanh chóng nổi tiếng thế giới trong những năm 1950 – 1960. Ông đã lưu diễn khắp châu Âu và Mỹ và cũng rất nổi tiếng ở các nước Đông Âu. Các tiết mục chính của ông bao gồm các concerto cổ điển cho violin của Beethoven, Mozart, Mendelssohn nhưng ông cũng tích cực thúc đẩy dòng âm nhạc Pháp, trở thành người biểu diễn đầu tiên của Sonata cho violin solo của Arthur Honegger và một số tác phẩm nổi tiếng khác.

Năm 1960, Ferras thực hiện một số bản thu âm, trong đó Concerto in D major của Brahms (Herbert von Karajan chỉ huy) và buổi biểu diễn "Memory of an Angel" (tưởng nhớ thiên thần) Alban Berg, mà ông đã có dịp thể hiện đầy đủ các tính năng đặc biệt của kỹ thuật biểu diễn violon: sức mạnh, sự rõ ràng và vẻ đẹp âm thanh, cảm giác tốt về phong cách. Ferras cũng ghi lại tất cả các bản sonata cho violin và piano của Beethoven (cùng với nghệ sĩ piano Pierre Barbizet).



Năm 1975, Christian Ferras do bệnh tật đã phải ngừng biểu diễn. Ông trở lại sân khấu tại buổi hòa nhạc tháng 3/1982 nhưng sự nghiệp của ông chỉ còn kéo dài vài tháng. Ngày 14/9/1982, Ferrat đã mất ở tuổi 49 vì tự tử. Nguyên nhân được cho là không còn khả năng đối phó với bệnh trầm cảm mà ông đã phải chịu đựng trong nhiều năm trời.

Gửi nhận xét

Đăng nhập hoặc đăng ký để gửi bình luận